Béo phì - căn bệnh phổ biến đáng lo ngại nhất hiện nay

Béo phì gây ra nhiều tác hại đến sức khỏe, cũng như ảnh hưởng xấu đến ngoại hình. Bệnh béo phì là hậu quả của việc mô mỡ xuất hiện và tích tụ quá nhiều, tùy theo mức độ mà có thể là béo phì cục bộ hoặc toàn cơ thể.

Như nào là bị béo phì?

Trước hết chúng ta cần phân biệt: béo phì và thừa cân là hai khái niệm khác nhau. Thừa cân là tình trạng cân nặng tăng quá nhiều so với chiều cao không chỉ do dư thừa chất béo mà còn có thể do nhiều cơ bắp hoặc nước trong cơ thể. Cả hai tình trạng trên đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Người có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn 25 là thừa cân, ở mức 30 hoặc cao hơn là béo phì và ở mức 40 hoặc cao hơn là béo phì nghiêm trọng. Chỉ số khối cơ thể (BMI) là một cách để biết một người có thừa cân hay không. Công thức tính BMI là: BMI (body mass index) = Cân nặng (kg) chia cho bình phương của chiều cao (m).

Đối với hầu hết mọi người, BMI giúp ước tính lượng chất béo hợp lý trong cơ thể. Tuy nhiên, chỉ số BMI không trực tiếp đo lượng chất béo trong cơ thể. Ví dụ như ở một số người, cụ thể là vận động viên thể hình có thể có chỉ số BMI ở mức béo phì do cơ bắp của họ phát triển quá nhiều nên chiếm khối lượng lớn mặc dù họ không có chất béo dư thừa trong cơ thể. Cho nên nếu chỉ dựa vào chỉ số BMI sẽ không phản ánh chính xác tình trạng béo phì của bạn. Hãy hỏi bác sĩ của bạn nếu bạn có thắc mắc về chỉ số BMI của mình.

Các dấu hiệu của bệnh béo phì là gì

• Suy giảm thị lực: Khi mắc bệnh béo phì, lượng đường trong máu sẽ rất cao, từ đó khiến đồng tử bị giãn và các dây thần kinh thị giác cũng bị ảnh hưởng, khiến thị lực suy giảm.

• Cảm giác đói thường xuyên: Béo phì khiến glucose khó đi vào tế bào, từ đó ảnh hưởng quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể, vì vậy cảm giác đói sẽ thường xuyên diễn ra trong ngày kể cả khi thực sự lượng thức ăn nạp vào cơ thể đảm bảo yêu cầu dinh dưỡng.

• Bị tê tay chân thường xuyên: Các mô mỡ quá nhiều sẽ chèn ép hệ thống mao mạch trong cơ thể, lượng đường trong máu cao khi bị béo phì cũng gây hại đến dây thần kinh và các mạch máu, vì vậy người bị béo phì thường dể bị tê tay chân hơn người bình thường.

• Rối loạn cương dương: đây là dấu hiệu thường thấy ở nam giới bị bệnh béo phì, theo thống kê thì có đến 35% – 75% nam giới béo phì mắc hiện tượng rối loạn cương dương.

• Hay lẫn lộn và bối rối: Béo phì có ảnh hưởng tới sự nhanh nhẹn và độ tập trung. Vậy nên người béo phì thường hãy lẫn lộn và khó tập trung hơn người bình thường.


 

• Mệt mỏi: Người béo phì có những biểu hiện như mệt mỏi vì glucose sẽ không đi vào trong các tế bào cơ thể và tạo ra năng lượng mà chúng ta cần.

• Luôn khát nước: Biểu hiện thường thấy ở người bệnh béo phì, người bệnh còn bị khô miệng thường xuyên.

• Khó thở: Nếu bạn thấy khó thở trong một thời gian dài thì có thể bạn đang bị béo phì. Sự tích tụ chất béo quanh cổ gây ảnh hưởng tới sự lưu thông không khí và các cơ quan hô hấp gây tình trạng khó thở. Đây là một tình trạng rất nghiêm trọng và biểu thị sự khởi đầu của nhiều vấn đề khác.

• Đau lưng: Đau lưng là một trong những dấu hiệu đầu tiên cảnh báo béo phì. Cấu trúc xương người chỉ chịu được một khối lượng nhất định. Khi xương phải chịu áp lực quá lớn do trọng lượng cơ thể, bạn có thể phải đối mặt với tình trạng đau lưng. Ngoài ra, béo phì có thể làm cho cột sống cong quá sâu vào phía trong. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, béo phì có thể phá hủy cột sống.

• Giãn tĩnh mạch: Khi các thành mạch máu yếu đi, có sự giãn nở của các mạch máu, gây ảnh hưởng đến sức mạnh tổng thể của cơ thể. Giãn tĩnh mạch là sự xuất hiện của các tĩnh mạch màu tím hoặc xanh được bao quanh bởi các mao mạch đỏ. Nếu bạn thấy mình bị giãn tĩnh mạch, đây là lúc bạn nên giảm cân.

• Ngáy: Người bị béo phì thường bị ngáy nhiều hơn những người có cân nặng bình thường. Sự gia tăng nhanh chóng về cân nặng có thể làm tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ và khiến những người này có xu hướng ngáy to hơn.

• Ợ nóng: Sự hiện diện của lượng chất béo dư thừa đặt áp lực dư thừa lên đường tiêu hóa. Nguyên nhân là do sự tích lũy chất béo xung quanh khu vực cổ họng. Do áp lực lớn này, thức ăn trong dạ dày bị đẩy về phía thực quản gây ra trào ngược axit và gây ra tình trạng như ợ nóng, đầy hơi.

• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường: Béo phì có thể ảnh hưởng đến chu kỳ sinh sản của phụ nữ. Sự hiện diện của các lớp chất béo dư thừa trong cơ thể làm rối loạn nội tiết tố và khiến kinh nguyệt xảy ra sớm hơn hoặc muộn hơn so với dự kiến.

Các hậu quả của việc bị béo phì

  • Làm giảm hệ miễn dịch của cơ thể, bởi béo phì luôn làm cho cơ thể trong tình trạng viêm kinh niên;
  • Mắc bệnh về xương khớp: Người thừa cân béo phì dễ bị thoái hóa khớp, loãng xương, đau nhức triền miên do trọng lượng cơ thể gây áp lực lên xương khớp. Khớp gối, cột sống tổn thương sớm nhất. Người thừa cân béo phì dễ mắc bệnh gout.
  • Bệnh lý tim mạch: Người béo phì thường đi kèm với cholesterol cao, gây xơ hóa lòng mạch máu, dẫn đến tăng huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Ở người béo phì tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể và lâu dài gây quá tải cho tim do đó ở người béo phì dễ mắc các bệnh về tim mạch
  • Bệnh tiểu đường: Bệnh béo phì có liên quan mật thiết với bệnh tiểu đường tuýp 2 do gây đề kháng insulin

Xem thêm: Tiểu đường là bệnh gì? Có nguy hiểm hay không?

  • Dễ mắc các bệnh lý đường tiêu hóa: béo phì làm cho lượng mỡ dư bám vào các quai ruột gây ứ đọng phân, táo bón. Sự ứ đọng phân và các chất thải độc hại sinh ra trong quá trình chuyển hóa dễ sinh bệnh ung thư đại tràng. Trong khi đó, mỡ dư tích tụ ở gan gây bệnh gan nhiễm mỡ nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến bệnh xơ gan... Rối loạn chuyển hóa mỡ sinh ra sỏi mật.
  • Dễ mắc bệnh lý đường hô hấp: Béo phì khiến lượng mỡ thừa đè nặng lên các cơ, khiến hoạt động của cơ hoành, khí phế quản của người béo phì thường hạn chế khiến hơi thở nông hơn. Người béo phì thường bị rối loạn nhịp thở, ngáy, ngừng thở khi ngủ, béo phì càng nặng rối loạn nhịp thở càng nhiều.
  • Béo phì gây suy giảm trí nhớ: Trẻ thừa cân béo phì thường có chỉ số thông minh thấp hơn trẻ có cân nặng bình thường. Người lớn bị béo phì có nguy cơ bị Alzheimer cao hơn so với người bình thường
  • Rối loạn nội tiết: Phụ nữ béo phì thường bị rối loạn kinh nguyệt, buồng trứng đa nang, khó có thai, nguy cơ vô sinh cao. Nếu có thai nguy cơ đẻ khó, con dễ bị rối loạn chuyển hóa. Nam giới béo phì thường yếu sinh lý, nguy cơ vô sinh.
  • Tự ti, dễ mắc stress: Người béo phì thường có tâm lý e ngại trước đám đông, lâu dần dẫn tới suy nghĩ thiếu lạc quan, lo lắng dẫn đến stress, trầm cảm kéo dài.
  • Tăng nguy cơ ung thư: Một số nghiên cứu cho thấy sự liên quan giữa béo phì và ung thư như: thực quản, ung thư trực tràng, ung thư vú, ung thư tử cung, ung thư gan mật và ung thư tuyến tiền liệt.

Xem thêm:

Làm gì khi bị béo phì?

Nếu đang béo phì, tốt nhất nên bắt đầu bằng cách thực hiện các bước để giảm cân thông qua dinh dưỡng và tập thể dục. Đặt mục tiêu giảm 5% đến 10% trọng lượng cơ thể là mục tiêu đầu tiên. Mặc dù con số này có vẻ nhỏ, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng thậm chí giảm 5% đến 10% trọng lượng của bạn là có lợi. Hầu hết các bệnh viện và các tổ chức chăm sóc sức khỏe đều có các chuyên gia như chuyên gia dinh dưỡng có thể cung cấp tư vấn và điều trị quản lý cân nặng.

Đôi khi thay đổi dinh dưỡng và tăng hoạt động thể chất là không đủ. Có những bước khác mà bạn có thể thực hiện. Thí dụ như :

  • Thay đổi trong hành vi lối sống: Đầu tiên, thay đổi hành vi để giảm lượng thức ăn tiêu thụ và tăng hoạt động thể chất. Một chuyên gia dinh dưỡng, nhà sinh lý học, nhà tâm lý học hoặc bác sĩ chuyên về giảm cân có thể giúp đỡ bạn.
  • Hỗ trợ thay đổi hành vi: Đối với nhiều người, thừa cân hoặc béo phì là phức tạp chứ không đơn giản chỉ là ăn quá nhiều và tập thể dục quá ít. Điều quan trọng là nhận được hỗ trợ khi bạn đang cố gắng giảm cân. Hầu hết các chương trình giảm cân bao gồm các buổi với chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên gia giảm cân để giúp bạn thay đổi lối sống lành mạnh và gắn bó với chúng theo thời gian.
  • Sử dụng thuốc: Thuốc giảm cân thường chỉ được khuyến nghị khi chế độ ăn kiêng, tập thể dục và hỗ trợ thay đổi hành vi không hiệu quả. Hoặc nếu bạn đang bị tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khác do béo phì.
  • Phẫu thuật: Có thể làm cho dạ dày nhỏ hơn. Điều này được gọi là phẫu thuật giảm cân hoặc phẫu thuật giảm béo. Đây có thể là một lựa chọn cho những người có chỉ số BMI từ 40 trở lên. Hoặc đối với những người có chỉ số BMI từ 35 trở lên có tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khác liên quan đến béo phì.